Gdy planuję wejście na najwyższy szczyt Beskidu Niskiego, nie kieruję się wyłącznie liczbą metrów. Lackowa ma 997 m n.p.m., ale przyciąga przede wszystkim granicznym położeniem, słynną „Ścianą Płaczu” i spokojem, którego w popularniejszych górach często brakuje. Poniżej opisuję, gdzie leży, jak zaplanować trasę i co jeszcze zobaczyć w okolicy.
Lackowa łączy konkretny cel, wymagające podejście i wyjątkowy klimat Beskidu Niskiego
- Lackowa ma 997 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem polskiej części pasma.
- Przez wierzchołek przebiega granica polsko-słowacka.
- Najkrótsze popularne wejście prowadzi z Izb przez Przełęcz Beskid.
- Strome podejście zwane „Ścianą Płaczu” może być śliskie po deszczu i zimą.
- Jeśli liczyć całe pasmo po obu stronach granicy, wyższy jest słowacki Busov, 1002 m n.p.m.
Dlaczego odpowiedź brzmi Lackowa
Lackowa wznosi się na wysokość 997 m n.p.m. i należy do Korony Gór Polski jako najwyższy szczyt polskiego Beskidu Niskiego. Leży w zachodniej części pasma, w pobliżu Izb, Wysowej-Zdroju i granicy ze Słowacją.
To góra o dość niepozornej wysokości, ale nie należy jej lekceważyć. Z mojego doświadczenia wynika, że trudność nie wynika z długiej trasy, tylko z jednego krótkiego, bardzo stromego odcinka. Właśnie on sprawia, że Lackowa zostaje w pamięci mocniej niż niejeden wyższy, lecz łagodniejszy szczyt.
Wierzchołek jest zalesiony, dlatego nie należy oczekiwać szerokiej panoramy prosto ze szczytu. Najładniejsze widoki pojawiają się raczej na polanach, grzbietach i podejściach, szczególnie przy dobrej widoczności w stronę Beskidu Sądeckiego oraz słowackich wzniesień.
Polska Lackowa i słowacki Busov
W tym temacie łatwo o drobne nieporozumienie. Lackowa jest najwyższym szczytem polskiej części Beskidu Niskiego, natomiast po słowackiej stronie znajduje się Busov o wysokości 1002 m n.p.m.
Jeżeli ktoś pyta o najwyższą górę pasma rozumianego jako obszar po obu stronach granicy, odpowiedzią będzie więc Busov. W polskiej turystyce, zestawieniach regionalnych i Koronie Gór Polski przyjęło się jednak wskazywać Lackową. Dla osoby planującej wycieczkę z Polski to właśnie ona jest najważniejszym celem.
| Szczyt | Wysokość | Położenie | Znaczenie turystyczne |
|---|---|---|---|
| Lackowa | 997 m n.p.m. | Granica polsko-słowacka | Najwyższy szczyt polskiej części pasma, Korona Gór Polski |
| Busov | 1002 m n.p.m. | Słowacja | Najwyższe wzniesienie całego pasma rozumianego transgranicznie |
Ta różnica wynosi zaledwie 5 metrów, ale ma znaczenie przy precyzyjnym opisie regionu. Na polską wyprawę wybieram Lackową, a Busov traktuję jako ciekawostkę i dodatkowy punkt odniesienia.
Trzy sposoby na wejście na Lackową
Najkrótsza trasa z Izb
Najpopularniejszy wariant zaczyna się w miejscowości Izby. Do Przełęczy Beskid prowadzi stosunkowo łagodna droga terenowa, a dalej rozpoczyna się graniczny odcinek w stronę szczytu. W obie strony trzeba przejść zwykle około 7-10 km, a cała wycieczka zajmuje mniej więcej 3-5 godzin, zależnie od miejsca pozostawienia samochodu, tempa i liczby przerw.
Największym wyzwaniem jest „Ściana Płaczu”, czyli strome podejście przed Lackową. Nie jest to wspinaczka, ale po mokrej pogodzie podłoże potrafi być bardzo śliskie. Kije trekkingowe naprawdę robią tu różnicę, szczególnie podczas zejścia.
Pętla przez Bieliczną i Ostry Wierch
Jeśli mam więcej czasu, wybieram wariant pętlowy z Izb przez okolice Bielicznej, Przełęcz Pułaskiego i Ostry Wierch. Taka trasa ma około 10-12 km i zajmuje przeważnie 4-5 godzin. Jest ciekawsza krajobrazowo, bo nie kończy się na szybkim zdobyciu szczytu i powrocie tą samą drogą.
Ten wariant wymaga lepszej orientacji w terenie. W Beskidzie Niskim niektóre odcinki są mniej uczęszczane, a po intensywnych opadach drogi leśne i ścieżki mogą przypominać błotniste koleiny. Przed wyjściem zapisuję trasę offline i nie polegam wyłącznie na zasięgu telefonu.
Przeczytaj również: Stare Miasto w Szczecinie - Inaczej niż myślisz?
Dłuższy dzień z Wysowej-Zdroju
Start z Wysowej-Zdroju pozwala połączyć Lackową ze spacerem po uzdrowisku i okolicznych grzbietach. W zależności od wybranego wariantu należy liczyć około 14-20 km oraz 6-7 godzin marszu. To propozycja dla osób, które chcą potraktować wyprawę jako całodniową wędrówkę, a nie krótkie wejście po jeden punkt.
| Wariant | Dystans | Czas | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Izby i powrót tą samą drogą | około 7-10 km | 3-5 godzin | Dla osób nastawionych na szybkie zdobycie szczytu |
| Pętla przez Bieliczną | około 10-12 km | 4-5 godzin | Dla tych, którzy chcą zobaczyć więcej okolicy |
| Wysowa-Zdrój i trasa grzbietowa | około 14-20 km | 6-7 godzin | Dla doświadczonych piechurów planujących cały dzień |
Co zobaczyć poza samym wierzchołkiem
Sama tabliczka na szczycie nie powinna być jedynym celem. Największy urok tej części Beskidu Niskiego tkwi w cichych dolinach, zalesionych grzbietach i śladach kultury łemkowskiej, które ogląda się po drodze.
- Bieliczna to dawna łemkowska wieś z odtworzoną cerkwią i cmentarzem. To dobre miejsce, by na chwilę zwolnić i zobaczyć, jak mocno historia wpisała się w krajobraz.
- Wysowa-Zdrój pozwala połączyć górską wycieczkę z odpoczynkiem przy wodach mineralnych i spacerem po uzdrowisku.
- Góra Jawor i okolice Cigelki oferują bardziej otwarte fragmenty terenu oraz widoki na pogranicze.
- Przełęcz Beskid jest naturalnym punktem orientacyjnym na trasie z Izb i dobrym miejscem na krótki odpoczynek przed stromym podejściem.
Najbardziej podoba mi się właśnie kontrast między wymagającym fragmentem pod Lackową a spokojem okolicznych dolin. Po zejściu warto zostawić sobie czas na Bieliczną albo Wysową, bo wtedy wycieczka staje się pełniejsza i nie sprowadza się do odhaczania wysokości.
Jak przygotować się do wyprawy
Lackowa nie wymaga specjalistycznego sprzętu, ale podstawowe przygotowanie jest konieczne. Zakładam buty z bieżnikiem, zabieram wodę, przekąskę, lekką kurtkę przeciwdeszczową i naładowany telefon z mapą offline. W chłodniejszych miesiącach przydają się także rękawiczki, ponieważ strome podejście można pokonywać, podpierając się na drzewach.
Nie planuję tej trasy tuż po intensywnych opadach, jeśli zależy mi na spokojnym przejściu. Błoto najbardziej utrudnia zejście, a pozornie krótki odcinek może wtedy zająć znacznie więcej czasu. Zimą lub przy oblodzeniu traktuję Lackową jako cel dla osób z doświadczeniem w poruszaniu się po górskich szlakach.
Na trasie nie ma schroniska, w którym można liczyć na ciepły posiłek czy awaryjne uzupełnienie zapasów. Dlatego przed wyjściem sprawdzam pogodę, długość dnia i możliwość zaparkowania w Izbach. Samochód zostawiam tylko w miejscu, które nie blokuje drogi mieszkańcom ani służbom.
Granica państwa przebiega przez grzbiet, dlatego trzymam się oznakowanych szlaków i sprawdzam bieżące komunikaty przed wyjściem. W lesie można spotkać dzikie zwierzęta, choć najczęściej pozostają one niewidoczne. Spokojne zachowanie, niedokarmianie zwierząt i zabranie ze sobą wszystkich śmieci to na tym odludziu absolutna podstawa.
Lackowa jako cel na dobrze zaplanowany dzień
Lackowa jest najlepszym wyborem dla osób, które chcą zdobyć ważny beskidzki szczyt bez tatrzańskiego tłumu, ale nie oczekują łatwego spaceru przez cały czas. Najkrótsze wejście z Izb pozwala szybko osiągnąć cel, a pętla przez Bieliczną daje znacznie ciekawsze doświadczenie.
Ja zaplanowałbym tę wyprawę na suchy dzień, z zapasem czasu na stromym podejściu i krótkie postoje w dolinach. Wtedy 997 m n.p.m. jest tylko liczbą na mapie, a najważniejsza staje się cisza, surowy krajobraz i charakter Beskidu Niskiego.
